Hình như làm dân càng ngày càng khó. Chuyện này đúng ra phải thuê một
vài nhà khoa học nghiên cứu cho đến nơi đến chốn, chứ không thể phán bừa
được.
Vừa rồi được nghe một vài vị cán bộ phàn nàn về dân nhiều quá, tức khắc
ai cũng có cảm giác gờn gợn, nên chỉ dám dùng chữ “hình như”. Mà hình
như là khó thật.
Có vị chê dân trí thấp nên phải nuôi mấy ngân hàng xấu, có vị khác thì
bảo dân trí thấp nên mới… hổng chịu làm đường sắt cao tốc như ông nghị ở
Hà Nam, lại có vị bảo dân phải hy sinh cho thủy điện. Thực tình dân
cũng không biết phải làm gì ngoài đóng thuế để các vị quản lý và giải
quyết các loại sự vụ xảy ra trong cái xã hội nhiều rắc rối rất nhức đầu
này. Thậm chí dân Quảng Nam ngày đêm lo lắng tưởng như chết đến nơi, có
vị tiến sĩ còn bảo, đại khái là, mới có động đất một tí mà đã nháo nhác
hết cả lên.
Ngày xưa dân mình làm gì có thủy điện. Đến thời Pháp thuộc chúng ta mới
có vài cái thủy điện nhỏ. Ngày trước vì không có thủy điện, nên chẳng có
cái gọi là động đất kích thích, nứt đập sông đập suối này nọ. Đâm ra
chẳng có cán bộ nào mắng dân là mới có thế đã dắt trâu bò, gói ghém đồ
đạc bỏ chạy. Cũng vì thế mà chẳng có cán bộ nào bảo dân phải “chia sẻ và
hy sinh” cho cái thủy điện không biết vỡ đập lúc nào. Dân Quảng Nam hồi
đó, về cơ bản là không bị mắng, cũng không có thiệt hại gì vì một cái
thủy điện.
Đầu năm, ông nghị Hoàng Hữu Phước phát biểu: “Chưa cần luật biểu tình,
vì dân trí ta còn thấp”. Cuối năm, ông Thống đốc Ngân hàng Nhà nước
Nguyễn Văn Bình lại cho rằng: “Do dân trí thấp, nên Nhà nước phải nuôi
báo cô mấy ngân hàng xấu”. Ngày xưa dân mình cũng chẳng mấy khi đến ngân
hàng. Mãi năm 1951 mới có Ngân hàng Nhà nước. Vậy nên không thấy có
bằng chứng lịch sử nào ghi lại lời một quan chức ngân hàng chê dân trí
thấp nên Nhà nước phải nuôi báo cô mấy ngân hàng làm ăn thua lỗ. Chưa
hết, trên lĩnh vực văn hóa, trước tình trạng chân dài váy ngắn hở hang
biểu diễn, ông cục trưởng quản lý biểu diễn lên TV tuyên bố “nói chung
là dân trí chúng ta còn thấp…” đến nỗi một nhà văn hóa chịu hết thấu
phải lên tiếng: Việc quản lý của ông ấy thấp nên mới để xảy ra tình
trạng âm nhạc như thế. Nhờ sống chung với cái dân trí thấp nên nay ông
cục trưởng đã… thăng chức thứ trưởng (!).
Ngày xưa, 95% dân số Việt Nam mù chữ. Cán bộ Việt Minh, đảng viên đi vận
động từng người dân đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền. Không ai bảo
dân trí thấp thì không làm được cách mạng. Tình trạng dân trí thấp được
chính Chủ tịch Hồ Chí Minh khi đó giải thích là hậu quả của chính sách
ngu dân thời kỳ thực dân – phong kiến, “chúng lập ra nhà tù nhiều hơn
trường học”, làm cùn mòn trí tuệ và nô dịch dân ta trong sự dốt nát.
Cách mạng thành công, chính quyền mới không ai chê dân dốt, mà thấy việc
nâng cao dân trí là trách nhiệm của mình. Chính quyền cách mạng phát
động phong trào diệt giặc dốt. Người người, nhà nhà tham dự các lớp
“bình dân học vụ”, hoàn toàn miễn phí. Cán bộ dạy chữ cho dân, các ông
bà giáo dạy chữ cho dân, động viên dân phải giết cái thằng giặc dốt đi
thì cuộc sống mới khá được. Hồi đó dân trí thấp hơn bây giờ thật nhưng
cán bộ không chê, nên làm dân vẫn dễ.
Thế rồi cán bộ được đi nước ngoài, được học hành đến nơi đến chốn, thậm
chí trong khi dân ở nhà đang vắt kiệt nguồn lực để kháng chiến chống Mỹ
thì họ được cử đi Liên Xô, Đông Âu học, nuôi dưỡng một thế hệ cán bộ cho
công cuộc xây dựng đất nước sau chiến tranh. Thế nhưng thành tài rồi
lại có người trong số họ quay ra trách dân thế nọ thế kia, cứ như ô tô
các vị đang đi, tiền lương các vị đang nhận, cái nhà công vụ các vị đang
ở, thậm chí cả cái mảnh bằng thạc sĩ, tiến sĩ của các vị, không phải từ
mồ hôi nước mắt của dân mà ra.
Đâm ra làm dân càng ngày càng khó. Có khi khó quá thế này, dân nên… từ chức đi!
Hữu Long
Theo PLTP
